สิ่งที่เด็กทำเมื่อได้รับภัย

เรื่องช้ำใจในตอนหน้านี้ที่ผ่านมา หนึ่งในผู้พบเหตุเป็นกลุ่มเด็กที่อยู่ในวัยเปราะบาง การตระเตรียมเด็กๆ

เมื่อต้องเผชิญโชคไม่ดีและการบำบัดจิตใจเด็กด้านหลังผ่านเรื่องรุนแรงควรทำยังไง นักจิตวิทยาเด็กมีคำเสนอแนะ อาทิเช่น สอนให้ดูสัญลักษณ์ว่าที่ไหนเป็นทางออก เมื่อมีปัญหาเกิดขึ้นเขาสามารถวิ่งไปหลบตรงกันข้าม

ดร.จิตรา ความชื่นชมยินดีสติปัญญา อาจารย์ทางจิตวิทยา รักษาการหัวหน้าศูนย์ปรับปรุงแก้ไขคุณภาพมนุษย์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) บอกว่า เมื่อเด็กพบเหตุช้ำใจไม่ใช่แค่สมองที่จำเรื่อง แม้กระนั้นเซลล์ร่างกายจะจำเรื่องราวนั้นด้วย อาทิเช่น อาจมีอาการตระหนกตกใจ กลัวเสียงดัง นอนไม่หลับ หลอน ไม่ควรตอกย้ำซ้ำเติมเรื่องราวให้เด็กรับรู้ จนกระทั่งการเล่าหรือมองดูเรื่องราวผ่านโทรทัศน์ สื่อออนไลน์ จะยิ่งทำให้เด็กขวัญผวา

“ผู้ดูแลสามารถทำให้เด็กระบายการตื่นกลัวนั้นด้วยการเล่าเรื่องราวออกมา สัมผัสกอดลูกเพื่อปลอบขวัญ เด็กตัวเล็กๆอาจไม่สามารถบอกเล่าเรื่องราวออกมาเป็นคำพูดได้ เราอาจสังเกตว่าลูกมีลักษณะอาการกลัวหรือยังฝังใจกับหัวข้อนั้นหรือไม่จากการทดสอบให้เด็กวาดรูประบายสี วาดรูปอะไรก็ได้อย่างอิสระ ต่อมาพิเคราะห์รูปที่เด็กวาด สีที่ใช้ เห็นว่าเป็นภาพที่ยังเกี่ยวเนื่องเชื่อมโยงกับสถานะการณ์นั้นหรือไม่ แม้สังเกตดูแล้วเด็กมีลักษณะฝังใจ เราสามารถใช้ศิลปทุเลาดูแลลูกได้ด้วยการให้ลูกวาดรูปถึงเหตุในอนาคตที่ดีขึ้น เป็นภาพด้านบวกแล้วบอกเขาว่าอนาคตจะดีขึ้น หรือใช้ดนตรีเยียวยารักษาก็ได้”

ดร.จิตรา พูดว่ากล่าว เด็กที่พบเจอเหตุบางทีอาจนั่งนิ่งเป็นเวลานาน ต้องหมอบ จำเป็นต้องหลบ ทำให้เขาอาจพบเห็นสถลาวะ fight หรือ freeze เป็นสู้ หนี หรือตัวแข็งนิ่งไปเลย บางคนสั่นเทิ้ม ก้าวไม่ออก ตัวกระตุกตอนนอนช่วงเวลากลางคืน ร้องไห้หรือชักเกร็ง มีความตึงเครียด สิ่งที่เราน่าจะทำเป็น “หยุดย้ำ” รวมทั้ง “โยกย้าย” หยุดย้ำเป็นไม่บอกหรือเล่าถึงสถานะการณ์ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว

ส่วนโยกย้ายเป็นการขยับเขยื้อนร่างกาย ดังเช่นถ้าหากเด็กอยู่ไม่นิ่งหรือนิ่งไปเลยบางครั้งอาจจะให้เขาขยับเขยื้อนร่างกาย เล่น วิ่งแล้วหยุด สื่อว่าเวลานี้ปลอดภัยแล้ว ให้นิ่งสลับกระโดด ให้เขาสัมผัสสัมผัสร่างกายตัวเอง ลูบคลำแขน ขา ตัว ให้มีความรู้สึกว่าร่างกายยังอยู่ดี ปลอดภัยแล้ว ถ้าเด็กตื่นเต้น ร่างกายสั่น ให้เขาเอามือจับที่หัวดวงใจตัวเอง เป่าลมหายใจออกทางปาก เช่นเดียวกันกับในระหว่างที่เรารู้สึกเบาใจ ถ้าหากลูกมีลักษณะใจลอยไม่จุดโฟกัสหรือลุกลี้ลุกลน ทดสอบการใช้เกมรักษาอาการ

Author: Cherly Burke